Trẻ sơ sinh quấy khóc: Nguyên nhân và cách xử lý

Trẻ sơ sinh quấy khóc là điều rất thường gặp trong những tháng đầu đời. Bé chưa thể dùng lời nói để cho mẹ biết mình đói, buồn ngủ, khó chịu hay cần được vỗ về nên tiếng khóc chính là một cách giao tiếp quan trọng.

Có những lúc mẹ dễ dàng đoán được nguyên nhân, chẳng hạn bé đói hoặc tã đã ướt. Nhưng cũng có khi bé đã được ăn, thay tã và ôm ấp mà vẫn khóc khiến mẹ lo lắng, đặc biệt là vào buổi tối.

Vậy trẻ sơ sinh quấy khóc vì sao, mẹ nên xử lý thế nào và khi nào tiếng khóc có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra? Cùng Yonoby tìm hiểu từng trường hợp để mẹ bình tĩnh hơn khi chăm bé.

Có. Khóc là một phần bình thường trong giai đoạn đầu đời của trẻ. Trẻ sơ sinh có thể khóc vài giờ mỗi ngày và lượng khóc thường tăng trong những tuần đầu, sau đó giảm dần khi bé lớn hơn.

Vì vậy, bé khóc không có nghĩa là mẹ đang chăm con không tốt. Điều quan trọng là mẹ quan sát thêm những biểu hiện đi kèm để tìm hiểu nhu cầu của bé.

Theo thời gian, mẹ thường sẽ dần nhận ra những kiểu khóc khác nhau của con. Bé có thể khóc khi đói, buồn ngủ, khó chịu hoặc đơn giản là cần được gần gũi và trấn an.

Khi bé bắt đầu khóc, mẹ có thể kiểm tra theo một trình tự đơn giản thay vì thử quá nhiều cách cùng lúc:

Quấy khóc vào ban đêm khá phổ biến vì trẻ sơ sinh chưa hình thành nhịp ngày – đêm ổn định. Bé có thể thức để bú, cần thay tã hoặc đơn giản là chưa biết cách tự chuyển sang giấc ngủ.

Khi chăm bé vào ban đêm, mẹ nên giữ không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu và hạn chế các hoạt động vui chơi. Sau khi cho bé bú hoặc thay tã, có thể nhẹ nhàng đưa bé trở lại giấc ngủ.

Không nên cố ép bé thức lâu vào ban ngày chỉ để mong bé ngủ nhiều hơn vào ban đêm. Trẻ sơ sinh vẫn cần ngủ nhiều và nhu cầu ngủ thay đổi theo từng bé.

Không phải lúc nào cũng vậy.

Đầy hơi thường được cha mẹ nghĩ đến đầu tiên khi bé quấy khóc, nhưng không nên mặc định đây là nguyên nhân. Trẻ sơ sinh có thể khóc vì nhiều lý do khác nhau, từ đói, buồn ngủ, tã ướt cho đến nhu cầu được ôm ấp hoặc một vấn đề sức khỏe.

Một số trẻ khỏe mạnh cũng có những giai đoạn khóc nhiều, thường được gọi là colic (cơn khóc kéo dài ở trẻ sơ sinh). Tình trạng này thường xuất hiện trong những tháng đầu và có xu hướng giảm dần khi bé lớn hơn. Nếu mẹ nghi ngờ bé có cơn khóc kéo dài bất thường, nên trao đổi với bác sĩ để loại trừ nguyên nhân bệnh lý.

Mẹ nên đặc biệt chú ý nếu tiếng khóc đi kèm những dấu hiệu bất thường như:

• Bé sốt, đặc biệt khi bé còn dưới 3 tháng tuổi.

• Bé khó đánh thức, lừ đừ hoặc yếu hơn bình thường.

• Bé bú kém hoặc bỏ bú.

• Bé nôn nhiều hoặc nôn bất thường.

• Bé khó thở, thở nhanh hoặc có tiếng rên khi thở.

• Da hoặc môi có màu xanh, tím hoặc xám.

• Bé khóc dữ dội, không thể dỗ và kéo dài bất thường.

• Bé khóc khi được chạm hoặc bế lên.

• Bụng trướng bất thường hoặc bé có biểu hiện đau rõ rệt.

• Mẹ nhận thấy tiếng khóc khác hẳn mọi ngày hoặc bé có vẻ không khỏe.

Đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt cần được nhân viên y tế đánh giá, thay vì tự theo dõi kéo dài tại nhà.

Nếu mẹ cảm thấy có điều gì đó “không giống bình thường” ở bé, việc liên hệ với bác sĩ để được tư vấn cũng là lựa chọn phù hợp.

Trẻ sơ sinh khóc là một phần tự nhiên của quá trình phát triển. Thay vì cố tìm một cách dỗ duy nhất, mẹ có thể bắt đầu từ những điều cơ bản: kiểm tra bé có đói không, thay tã, kiểm tra sự thoải mái, giảm kích thích và dành thời gian ôm ấp, trấn an bé.

Quan trọng nhất là mẹ không cần tự trách mình khi chưa thể làm bé nín ngay. Có những lúc bé vẫn tiếp tục khóc dù mẹ đã đáp ứng đầy đủ các nhu cầu cơ bản. Hãy kiên nhẫn quan sát, tìm hiểu dần những tín hiệu riêng của con và nhờ hỗ trợ khi cần.

Và nếu tiếng khóc đi kèm dấu hiệu bất thường hoặc khiến mẹ cảm thấy không yên tâm, đừng cố tự xử lý kéo dài — hãy trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế.

Yonoby mong muốn đồng hành cùng mẹ bằng những thông tin dễ hiểu, thực tế và hữu ích trong hành trình chăm sóc bé mỗi ngày.